cac:AllowanceCharge (İskonto/Artırım Şeması)

Tanımı ve UBL-TR Standartlarındaki Yeri

cac:AllowanceCharge; Gelir İdaresi Başkanlığı UBL-TR 1.2 XML fatura şemasında, fatura dip toplamında veya münferit mal/hizmet satırlarında uygulanan tüm iskonto (indirim) ve masraf/artırım (fiyat farkı, navlun, sigorta vb.) kalemlerinin tanımlandığı standart veri bloğudur.

Vergi Usul Kanunu ve Katma Değer Vergisi Kanunu uyarınca, faturada gösterilen ticari iskontolar doğrudan KDV matrahından indirilir; bu nedenle iskontonun XML şemasındaki kodlaması vergi hesaplamasını kökten etkiler.

XML Hiyerarşik Yapısı ve Zorunlu Alt Elemanlar

cbc:ChargeIndicator (İşlem Yönü): İskonto ve artırım ayrımını belirleyen en kritik mantıksal (boolean) elemandır:
- false girilirse: İSKONTO (İndirim / Fiyattan Düşülen Tutar) anlamına gelir.
- true girilirse: ARTIRIM (Masraf / Fiyata Eklenen Tutar) anlamına gelir.
cbc:Amount: Uygulanan iskontonun veya masrafın net para tutarıdır (ör. 150.00). Para birimi faturanın ana para birimiyle aynı olmalıdır.
cbc:BaseAmount: İskontonun hesaplandığı ham brüt tutardır.
cbc:MultiplierFactorNumeric: İskonto yüzde olarak uygulanmışsa oran değeridir (örneğin %10 indirim için 0.10).
cbc:AllowanceChargeReason: İskonto veya masrafın gerekçesi metin olarak yazılır (ör. "Peşin Ödeme İskontosu", "Sezon Sonu Kampanya İndirimi").

UBL-TR Elemanı	Veri Tipi	Değer (İskonto Örneği)	Değer (Masraf Örneği)
`cbc:ChargeIndicator`	Boolean	`false` (İskonto)	`true` (Artırım/Masraf)
`cbc:Amount`	Tutar (Decimal)	`250.00`	`100.00`
`cbc:MultiplierFactorNumeric`	Oran (Decimal)	`0.05` (%5)	-
`cbc:AllowanceChargeReason`	Metin (String)	Hacim İskontosu	Navlun ve Nakliye Payı
Uygulama Seviyesi	Hiyerarşi	Satır Bazlı veya Belge Dip Toplamı	Belge Dip Toplamı

İskonto uygulanırken yapılan en büyük hata ChargeIndicator elemanının true bırakılmasıdır; bu durumda muhasebe sistemi faturadan indirim yapmak yerine müşteriye ek masraf tahakkuk ettirerek KDV matrahını haksız yere artırır.