e-Defter e-Fatura Tarih Sırası Uyumsuzluğu

Tanımı ve Muhasebe Kayıt Standartları

e-Defter e-Fatura Tarih Sırası Uyumsuzluğu; işletmeler tarafından düzenlenen veya üçüncü taraflardan teslim alınan e-Faturaların yevmiye defterine intikal ettirilmesi esnasında, fatura düzenleme tarihleri ile yevmiye fiş tarihleri ve müteselsil madde numaraları arasındaki kronolojik akışın bozulması durumudur.

213 Sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) ve 1 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliği uyarınca, yevmiye kayıtlarının tarih sırasına göre artan (müteselsil) sırada kaydedilmesi zorunlu olup geçmişe dönük tarih kırılmalarına izin verilmez.

Yasal Kurallar ve Kayıt Nizamı İlkeleri

• VUK Madde 219 (Kayıt Zamanı): Muamelelerin defterlere zamanında kaydedilmesi esastır. İşlemler kural olarak 10 gün içinde kaydedilmelidir. Muhasebe fişleri ve yetkili imzalı bordroların bulunduğu hallerde bu süre en fazla 45 güne kadar uzayabilir.
• Kronolojik Sıra Zorunluluğu: Yevmiye defterinde daha sonraki bir tarihe ait kayıttan sonra geçmiş bir tarihe ait yevmiye maddesi açılamaz. Örneğin, 20 Ekim tarihli yevmiye maddesi oluşturulduktan sonra deftere 14 Ekim tarihli yeni bir madde eklenemez.
• GİB Schematron Validasyonu: e-Defter XML beratları GİB sistemine yüklenirken otomatik validatör yevmiye madde tarihlerini baştan sona tarar; tarihlerde geri dönüş veya atlama tespit edilirse berat dosyası reddedilir.
• Geç Gelen Faturaların Kaydı: Raporlama dönemi veya ay kapandıktan sonra intikal eden geçmiş tarihli faturalar, defter nizamını bozmamak adına intikal tarihi (faturanın işletmeye ulaştığı cari gün) ile yevmiyeye işlenmeli; fiş açıklama satırında faturanın gerçek tarihi, serisi ve numarası açıkça belirtilmelidir.

Tarih sırası bozulan ve geriye dönük sahte kayıt hissi uyandıran defterler, vergi incelemelerinde 'defter kayıtlarının nizamına uyulmadığı' gerekçesiyle geçersiz sayılabilir ve KDV indirimlerinin reddine sebep olabilir.