e-Defter Fiş No ve Belge Tarihi Tutarsızlığı

Tanımı ve Denetim Mantığı

e-Defter uygulaması kapsamında oluşturulan yevmiye kayıtlarında, muhasebe fiş numarası, fiş tarihi, yevmiye madde numarası ve dayanak teşkil eden belgenin tarihi arasındaki kronolojik ve mantıksal uyumsuzluk durumudur. GİB e-Defter doğrulama yazılımları ve XBRL şema kontrollerinde doğrudan hata veya uyarı olarak raporlanır.

Sık Karşılaşılan Sebepler ve Çözüm Yolları

• Ters Kronoloji: 15 Ocak tarihli bir muhasebe fişinin, 10 Ocak tarihli bir fişten daha küçük bir yevmiye madde numarasına sahip olması sıra hatası üretir.
• 7 Günlük Belge Süresi: VUK 231/5 uyarınca fatura düzenleme ve muhasebeleştirme süresi 7 gündür; belge tarihi ile kayıt tarihi arasında makul olmayan gecikmeler denetim riskidir.
• Boş Belge Numarası: Belgeye dayanan yevmiye maddelerinde belge türü (Fatura, Çek, Makbuz vb.) seçilip belge tarihi ve numarasının boş bırakılması şema hatası verir.
• Mükerrer Numara: Aynı yevmiye döneminde aynı fiş numarasının birden fazla farklı tarihe dağılması veri tutarlılığını bozar.

GİB beratı oluşturulup imzalandıktan sonra yevmiye fiş numaraları üzerinde geriye dönük değişiklik yapılamaz; düzeltmeler ters kayıt yöntemiyle sonraki dönemde yapılır.