e-Fatura Hatalı TCKN/VKN Kontrolü
Gelir İdaresi Başkanlığı teknik kılavuzları, Vergi Usul Kanunu ve UBL-TR standartları referans alınarak doğrulanmıştır.
Tanımı ve Sistem Doğrulama Mimarisi
e-Fatura Hatalı TCKN/VKN Kontrolü; Gelir İdaresi Başkanlığı merkezi sunucuları ile özel entegratör platformlarının, elektronik faturanın oluşturulması ve zarflanması aşamasında alıcı ve satıcıya ait 10 haneli Vergi Kimlik Numarası (VKN) veya 11 haneli T.C. Kimlik Numarası'nın (TCKN) matematiksel algoritma geçerliliğini ve GİB mükellef sicil kayıtlarını anlık denetleyen kriptografik güvenlik katmanıdır.
Geçersiz veya formatı bozuk bir kimlik numarası içeren faturalar GİB Schematron kontrolünden geçemez ve sistem tarafından doğrudan reddedilir.
Matematiksel Algoritmalar ve GİB Doğrulama Adımları
- 10 Haneli VKN Doğrulama Algoritması: Vergi kimlik numarasının ilk 9 basamağı özel bir modüler aritmetik katsayı formülüyle çarpılır; elde edilen toplamların mod 10 ve mod 9 sonuçları son 10. basamağa eşit olmak zorundadır. Rastgele 10 basamaklı bir sayı VKN olarak kullanılamaz.
- 11 Haneli TCKN Luhn Algoritması: İlk basamağı sıfır olamaz. 1, 3, 5, 7 ve 9. basamakların toplamının 7 katından çift basamaklar çıkarıldığında kalan mod 10 değeri 10. basamağı; ilk 10 basamağın toplamının mod 10'u ise 11. basamağı vermelidir.
- GİB Kayıtlı Kullanıcı Listesi (UserGB List): Numara algoritmik olarak doğru olsa bile alıcı e-fatura mükellefi ise sisteme kayıtlı bir Posta Kutusu (PK) etiketi (ör.
[email protected]) bulunmalıdır. Alıcı e-faturada kayıtlı değilse fatura kesilemez, e-Arşiv faturaya dönüştürülmelidir.
| Hata Kodu | Hata Başlığı | Teknik Nedeni ve Çözüm Adımı |
|---|---|---|
| GİB 1150 | Alıcı VKN/TCKN Geçersiz | Girilen numara modüler kontrol algoritmasını sağlamıyor; numara kontrol edilip düzeltilmelidir. |
| GİB 1160 | Alıcı e-Fatura Kayıtlı Kullanıcısı Değil | Alıcı GİB e-fatura sisteminde kayıtlı değildir; fatura tipi e-Arşiv olarak yeniden tanzim edilmelidir. |
| GİB 1170 | Yetkisiz Gönderici (Unauthorized) | Faturayı imzalayan mali mühür/e-imza VKN'si ile faturadaki satıcı VKN'si uyuşmuyor. |
| GİB 1195 | Schematron Doğrulama Hatası | cac:AccountingCustomerParty / cbc:ID alanında şema dışı karakter veya boşluk bulunuyor. |
Hatalı kimlik numarası ile düzenlenen belgeler alıcıya hukuken teslim edilmemiş sayılır ve KDV indirimlerinin iptaline yol açar; bu nedenle ERP sistemlerinde entegratörün VKN sorgulama API servisleri aktif kullanılmalıdır.