e-Müstahsil Borsa Tescil Ücreti
Gelir İdaresi Başkanlığı teknik kılavuzları, Vergi Usul Kanunu ve UBL-TR standartları referans alınarak doğrulanmıştır.
Tanımı ve Hukuki Dayanağı
e-Müstahsil Borsa Tescil Ücreti; 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK m. 235) kapsamında çiftçi ve köylülerden tarımsal ve hayvansal ürün satın alan tüccar veya sanayicilerin düzenlediği Elektronik Müstahsil Makbuzu (e-MM) işlemlerinde, alımın 5174 Sayılı Kanun gereğince Ticaret Borsası'na tescil ettirilmesi karşılığında tahsil edilen yasal fon kesintisidir.
Ticaret Borsası tescili, Gelir Vergisi Kanunu'nun (GVK) 94. maddesi uyarınca çiftçiden yapılan gelir vergisi stopaj oranını tam yarı yarıya (%50) düşüren en kritik yasal teşviktir.
Borsa Tescilinin Stopaj Oranlarına ve e-MM XML'ine Etkisi
- Stopaj İndirimi Avantajı:
- Hayvansal Ürünler: Borsa tescili yoksa stopaj %2, Ticaret Borsası'na tescil ettirilirse %1 uygulanır.
- Zirai Ürünler (Bitkisel): Borsa tescili yoksa stopaj %4, borsa tescili yapıldığında %2 olarak kesilir.
- Borsa Tescil Ücreti Kesintisi: Borsa tescil işlemi sırasında Ticaret Borsası tarifesine göre ürün bedeli üzerinden binde 1 ila binde 2 arasında tescil harcı (borsa payı) kesilerek müstahsil makbuzuna eklenir.
- Bağ-Kur (SGK) Tevkifatı Entegrasyonu: Müstahsil makbuzunda çiftçinin SGK muafiyet belgesi yoksa, brüt ürün bedeli üzerinden %2 oranında SGK Bağ-Kur prim kesintisi de yapılır.
- UBL-TR e-MM Şeması: e-Müstahsil makbuzu XML dosyasında vergi kesintileri
<cac:WithholdingTaxTotal>alanında GİB stopaj kodları (ör.091,092,093) ile detaylandırılır.
| Ürün Kategorisi | Borsasız Stopaj Oranı | Borsa Tescilli Stopaj Oranı | Borsa Tescil Ücreti |
|---|---|---|---|
| Hayvansal Ürünler (Canlı Hayvan, Süt, Et) | %2 | %1 | Binde 1 - 2 |
| Zirai Mahsuller (Buğday, Mısır, Pamuk vb.) | %4 | %2 | Binde 1 - 2 |
| Orman Emvali (Kereste, Odun) | %4 | %2 | Tarife Esaslı |
| Yasal Dayanak | GVK Madde 94/11 | GVK Madde 94/11 & 5174 s. Kanun | Borsa Tüzüğü |
Borsa tescili yapılmadığı halde indirimli stopaj uygulayarak e-Müstahsil Makbuzu kesen işletmeler, eksik kesilen vergilerden GVK 94 ve VUK 344 uyarınca vergi ziyaı cezası ile sorumlu tutulur.