eTamga Ansiklopedi
📅 Son Güncelleme:
⏱️ 2 dk okuma
🛡️ 2026 GİB / VUK Uyumlu
e-Müstahsil Makbuzu GV ve Mera Fonu Kesintisi
Gelir İdaresi Başkanlığı teknik kılavuzları, Vergi Usul Kanunu ve UBL-TR standartları referans alınarak doğrulanmıştır.
Tanımı ve Tarımsal Vergilendirme Esasları
e-Müstahsil Makbuzu (e-MM) Kesintileri; defter tutmayan birinci ve ikinci sınıf tüccar, sanayici veya kurumların çiftçilerden satın aldıkları tarımsal ve hayvansal ürünler karşılığında düzenledikleri e-Müstahsil Makbuzu üzerinden yasal mevzuat uyarınca yapılan Gelir Vergisi stopajı, Mera Fonu, SGK Bağ-Kur ve borsa tescil kesintileridir.
Yasal Kesinti Oranları ve Hesaplama Kuralları
- Gelir Vergisi Stopajı (GVK m. 94/11): Hayvan ve hayvansal ürünlerde ticaret borsasında tescilli ise %1, tescilsiz ise %2; bitkisel ve zirai ürünlerde ticaret borsasında tescilli ise %2, tescilsiz ise %4 oranında uygulanır.
- Mera Fonu Kesintisi (4342 s. Mera Kanunu m. 30): Canlı hayvan ve et alımlarında safi bedel üzerinden %2 oranında Mera Fonu kesintisi yapılarak Tarım ve Orman Bakanlığı hesabına aktarılır.
- SGK Bağ-Kur Prim Kesintisi: Çiftçinin SGK muafiyet belgesi yoksa, ürün bedeli üzerinden kanuni tevkifat oranında (%2-%5) Sosyal Güvenlik Kurumu adına prim kesintisi uygulanır.
- Ticaret Borsası Tescil Ücreti: Alımın yapıldığı bölgedeki ticaret borsasına %0.1 - %0.2 arasında tescil payı kesilir.
| Kesinti Türü | Borsa Tescilli | Borsa Tescilsiz | Yasal Dayanak |
|---|---|---|---|
| Zirai Mahsul GV Stopajı | %2 | %4 | GVK Madde 94/11-b |
| Hayvansal Mahsul Stopajı | %1 | %2 | GVK Madde 94/11-a |
| Mera Fonu Kesintisi | %2 | %2 | 4342 s. Mera Kanunu m. 30 |
| Borsa Tescil Payı | %0.1 - %0.2 | Uygulanmaz | 5174 s. TOBB Kanunu |
e-MM düzenlenirken kesintilerin brüt tutar üzerinden eksiksiz düşülmesi ve kalan net tutarın müstahsile banka veya PTT kanalıyla nakden ödenmesi VUK ve GVK uyarınca zorunludur.
Mevzuat İnceleme & Doğrulama: eTamga Editöryal Kurulu (15 Ekim 2026)