GİB Portal Yöntemi ile e-Arşiv Fatura
Gelir İdaresi Başkanlığı teknik kılavuzları, Vergi Usul Kanunu ve UBL-TR standartları referans alınarak doğrulanmıştır.
Tanımı ve Kullanım Amacı
GİB Portal Yöntemi ile e-Arşiv Fatura, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından mükelleflere ücretsiz olarak sunulan, özel bir entegratör şirkete ihtiyaç duymadan doğrudan GİB e-Belge Portalı üzerinden elektronik ortamda fatura düzenlenmesini sağlayan resmi web uygulamasıdır.
Vergi Usul Kanunu 509 Sıra No.lu Genel Tebliği uyarınca, e-Fatura mükellefi olmayan işletmelerin vergi mükelleflerine düzenledikleri faturaların vergiler dahil toplam tutarının yasal limiti aşması durumunda bu portal üzerinden e-Arşiv fatura düzenlenmesi yasal bir zorunluluktur.
Yasal Düzenleme Limitleri ve Zorunluluk Şartları
GİB mevzuatında yapılan kademeli düzenlemelerle e-Arşiv fatura tanzim sınırları belirlenmiştir:
- Vergi Mükelleflerine Düzenlenen Faturalar: Vergi mükellefi olan kurumlara aynı gün içinde tanzim edilen faturaların toplam tutarının VUK fatura düzenleme limitini (2026 yılı güncel tutarları çerçevesinde) aşması halinde kağıt fatura kesilemez; GİB portalı veya özel entegratörden e-Arşiv fatura düzenlenmesi zorunludur.
- Nihai Tüketicilere Düzenlenen Faturalar: Vergi mükellefi olmayan bireysel alıcılara aynı gün içinde düzenlenen faturaların brüt tutarının yasal eşiği aşması durumunda da e-Arşiv düzenlenmesi mecburidir.
- Kağıt Fatura Düzenlemenin Cezası: Zorunluluk kapsamında olduğu halde matbu kağıt fatura kesen mükelleflere VUK 353. maddesi gereğince her bir fatura için özel usulsüzlük cezası tatbik edilir.
GİB Portalında Adım Adım Fatura Düzenleme Prosedürü
- Portala Giriş: İnteraktif Vergi Dairesi (İVD) şifresi veya e-Devlet kimlik doğrulama yöntemiyle
earsivportal.gib.gov.tradresine giriş yapılır. - Modül Seçimi: Portal ana ekranından 'e-Arşiv Portal Giriş' ekranına geçilir ve sol menüden 'Fatura Oluştur' sekmesi açılır.
- Alıcı Bilgileri Girişi: Alıcının VKN veya TCKN numarası yazıldığında unvan ve vergi dairesi GİB veritabanından otomatik sorgulanır.
- Mal/Hizmet Kalemleri: Ürün adı, miktar, birim fiyat ve KDV oranı (%1, %10, %20) seçilir; varsa tevkifat veya istisna kodu girilir.
- Taslak Kaydetme ve SMS/İmza Onayı: Fatura taslak olarak kaydedilir. Ardından 'GİB İmza' butonuna basılarak mükellefin kayıtlı cep telefonuna gelen SMS onay kodu girilerek fatura resmi olarak imzalanır ve onaylanır.
GİB Portalının Avantajları ve Sınırlılıkları
| Avantajları | Sınırlılıkları ve Riskleri |
|---|---|
| Tamamen ücretsizdir, kontör veya abonelik maliyeti yoktur | Geçmiş faturaları 6 aydan fazla saklamaz; kullanıcı kendi bilgisayarına yedeklemek zorundadır |
| Mali Mühür donanımı gerektirmez, SMS OTP ile imzalanır | Muhasebe/ERP yazılımlarıyla doğrudan API entegrasyonu yoktur |
| Düşük fatura hacimli mikro esnaflar için idealdir | Ay sonlarında ve vergi beyan günlerinde sistemde aşırı yoğunluk yaşanabilir |