PKCS#15 Cryptographic Token Information Format
Gelir İdaresi Başkanlığı teknik kılavuzları, Vergi Usul Kanunu ve UBL-TR standartları referans alınarak doğrulanmıştır.
Tanımı ve Standardizasyonun Rolü
PKCS#15 (Cryptographic Token Information Format Standard), akıllı kartlar (smart card), USB kriptografik token'lar ve donanımsal güvenlik modülleri (HSM) üzerinde saklanan kriptografik nesnelerin (özel anahtarlar, açık anahtarlar, X.509 dijital sertifikaları ve kimlik doğrulama verileri) standart bir dosya ve dizin hiyerarşisinde depolanmasını düzenleyen uluslararası şartnamedir. Daha sonra ISO/IEC 7816-15 standardı olarak kabul edilmiştir.
Farklı kart üreticilerinin (AKİS, Gemalto, SafeNet, ACS, CardOS vb.) kendi kapalı dosya sistemlerini kullanması nedeniyle uygulamaların her karta ayrı sürücü yazması gerekiyordu. PKCS#15, kart üzerindeki nesneleri tek tip ASN.1 veri yapıları ve dizin tablolarıyla tanımlayarak donanım bağımsızlığı (interoperability) sağlamıştır.
PKCS#11 ve PKCS#15 Arasındaki İlişki
Kriptografik yazılımlarda bu iki standart sıklıkla birlikte anılır fakat farklı katmanlarda çalışırlar:
- PKCS#11: İşletim sistemi veya uygulama seviyesinde çalışan bir API (Application Programming Interface) standardıdır (örn.
akisp11.dllveyalibakisp11.so). Uygulamanın karta "imzala", "şifrele" demesini sağlar. - PKCS#15: Kartın içindeki silikon çipte verilerin nasıl organize edildiğini belirleyen fiziksel veri formatıdır. PKCS#11 sürücüsü kartı taktığınızda önce PKCS#15 dosya tablosunu okuyarak kartta hangi sertifikaların ve anahtarların bulunduğunu keşfeder.
| PKCS#15 Dosya / Nesne Türü | Standart Kısa Adı | İçerik ve Erişim Kuralı |
|---|---|---|
| Özel Anahtarlar (Private Keys) | PrKDF (EF.PrKDF) |
Karttan asla dışarı çıkarılamaz (Never Extractable). Sadece doğru PIN girildiğinde kart içinde imzalama yapar. |
| Açık Anahtarlar (Public Keys) | PuKDF (EF.PuKDF) |
Şifreleme ve imza doğrulama için kart dışından serbestçe okunabilir. |
| Sertifikalar (Certificates) | CDF (EF.CDF) |
Kullanıcının BTK onaylı nitelikli elektronik sertifikası ve ESHS kök sertifika zinciri. |
| Kimlik Doğrulama Nesneleri | AODF (EF.AODF) |
Kullanıcı PIN, PUK kodları, kalan deneme sayaçları ve kilitlenme kuralları. |
| Belirteç Bilgisi (Token Info) | EF.TokenInfo |
Kartın seri numarası, üretici etiketi (Label) ve desteklenen kripto algoritmalar listesi. |
Türkiye Elektronik İmza Altyapısındaki Yeri
- TÜBİTAK BİLGEM AKİS Kartları: Türkiye'deki Kamu SM e-imza ve mali mühür kartları ile e-Kimlik (TCKK) kartlarının işletim sistemi AKİS, ISO 7816-15 / PKCS#15 dosya mimarisine tam uyumludur.
- Sürücü Uyumluluğu: UYAP Editör, GİB e-Defter ve e-Fatura imzalama araçları takılan akıllı kartın marka ve modelinden bağımsız olarak sertifikaları okuyabilmesini PKCS#15 standart yapısına borçludur.
- PIN Güvenliği ve Kilitlenme: Yanlış PIN denemelerinde kartın bloke olması ve PUK ile açılması kuralları AODF (Authentication Object Directory File) dosyasındaki parametrelerle donanımsal düzeyde yönetilir.